Мовні та стилістичні особливості перекладу політичних промов як елемента політичного дискурсу

Світлана Христюк
Анотація

Лінгвістичні та стилістичні особливості перекладу політичних промов, що є життєво важливою складовою політичного дискурсу, відіграють ключову роль у формуванні громадської думки, впливають на політичні рішення, відображають ідеології та динаміку влади, притаманні політичним процесам. Зосереджуючись на перекладі політичних промов, дослідження мало на меті класифікувати та систематизувати лінгвістичні та стилістичні особливості, притаманні цьому дискурсу, визначити основну термінологію та типи, а також проаналізувати стратегії перекладу, що дозволило глибше зрозуміти, як політичні повідомлення адаптуються в різних мовах і як переклад опосередковує комунікацію влади, ідеології та громадської активності в сучасному світі. Дослідження, що ґрунтується на широкому та різноманітному наборі первинних та вторинних джерел, з використанням якісного та кількісного аналізу тексту, порівняльного, дискурсивного та прагматичного аналізу, тематичних досліджень, методу зворотного перекладу, проведення опитування, стилістичного анотування, спостереження, відбору, систематизації, опису, класифікації, забезпечило всебічний аналіз лінгвістичних і стилістичних особливостей перекладу політичних промов. Аналізуючи оригінальні політичні тексти та їхні переклади, включаючи звернення президентів Дж. В. Буша, Б. Обами, Дж. Байдена, Д. Трампа та В. Зеленського, дослідження дало змогу зрозуміти, як політичні наміри, риторичні стратегії та ідеологічні нюанси зберігаються, адаптуються чи трансформуються в перекладі. Доведено, що функціональна специфіка політичного дискурсу – сугестивна, переконлива, інформативна та експресивна – підкреслює його роль у формулюванні національних ідеологій та взаємодії з глобальною аудиторією. Обґрунтовано, що оцінка, як центральна риса, поєднує емоційність, експресивність і ефективність, пропонуючи розуміння того, як політичні повідомлення резонують із суспільними цінностями або кидають їм виклик. Результати дослідження показали, що політична мова залишається життєво важливим засобом для вираження цінностей, формування ідеологій та орієнтування в складній взаємодії історії, культури та управління. Результати дослідження можуть бути практично використані фахівцями з політичної комунікації, перекладачами, дипломатами та аналітиками міжнародних відносин для точнішого відтворення змісту та стилістичних особливостей політичних промов, що сприятиме ефективнішій міжкультурній взаємодії та кращому розумінню політичних намірів у глобальному контексті

Ключові слова

політична комунікація; стратегії перекладу; прагматика; політична риторика; порівняльний аналіз; сприйняття аудиторії

ЦИТУВАТИ
Khrystiuk, S. (2025). Linguistic and stylistic features of translating political speeches as an element of political discourse. International Journal of Philology, 16(2), 55-78. https://doi.org/10.31548/philolog/2.2025.55
Використані джерела
  1. Address by the prime minister of Great Britain Boris Jonson to the Verkhovna Rada of Ukraine. (2022). Retrieved from https://www.rada.gov.ua/en/news/News/top_news/222489.html.
  2. Akgün, Y., & Yetkin Karakoç, N. (2024). The different aspects of diplomatic mediation: The extralinguistic motives of having an interpreter in the diplomatic settings. İletişim Ve Diplomasi, 12, 75-89. doi: 10.54722/iletisimvediplomasi.1488687.
  3. Al-Azzawi, Q.O., & Saleh, A.K.A. (2021). Power in American presidential speeches: A critical discourse analysis. Psychology and Education, 58(5), 4063-4076.
  4. Amaghlobeli, G. (2018). Types of political discourses and their classification. Journal of Education in Black Sea Region, 3(1), 18-24. doi: 10.31578/jebs.v3i1.117.
  5. Ashwaq, J.M. (2023). Commissive speech act in Joe Biden’s selected speech. Journal of Tikrit University for Humanities, 30(12(2)), 185-194. doi: 10.25130/jtuh.30.12.2.2023.19.
  6. Ashwaq, J.M., & Al-Aadili, N.M. (2023). The pragmatics of bias in American political speeches. Journal of Tikrit University for Humanities, 30(6), 60-81. doi: 10.25130/jtuh.30.6.2.2023.24.
  7. Aydinli, E., & Aydinli, Ju. (2024). Exposing linguistic imperialism: Why global IR has to be multilingual. Review of International Studies, 50(6), 943-964. doi: 10.1017/S0260210523000700.
  8. Balogun, S., & Murana, M.O. (2018). Language in political discourse: A pragmatic study of presupposition and politeness in the inaugural speech of President Donald Trump. Bulletin of Advanced English Studies, 1(1), 64-76. doi: 10.31559/BAES2018.1.1.6.
  9. Barack Obama: Inaugural Address. (2013). Retrieved from https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2013/01/21/inaugural-address-president-barack-obama.
  10. Cheng, F., Zili, H., & Xiaoqiang, C. (2025). Exploring polarizing political discourse among U.S. Congressional members with large language models. Journal of Systems Science and Information, 13(1), 102 -115. doi: 10.21078/JSSI-2024-0086.
  11. Dudko, I., & Faraponov, V. (2023). President Biden’s foreign policy doctrine and advancing US assistance to Ukraine. American History & Politics, 1(15), 9-24. doi: 10.17721/25211706.2023.15.1.
  12. Elaf, S.B., & Hussien, A. (2020). Critical discourse analysis of Donald Trump’s tweets addressing the Middle Eastern countries. International Journal of Future Generation Communication and Networking, 13(2), 407-414.
  13. Ethnologue 2025 report. (2025). Retrieved from https://www.ethnologue.com/insights/ ethnologue200/.
  14. George W. Bush: Inaugural Address. (2001). Retrieved from https://www.presidency.ucsb.edu/ documents/inaugural-address-52.
  15. Gil-Bonilla, J.F. (2020). Critical discourse analysis of Trump across time. Sustainable Multilingualism, 16, 1-20. doi: 10.2478/sm-2020-0001.
  16. Ilchenko, T. (2024). Peculiarities concerning the translation of political speeches in the modern period. Young Scientist, 1(125), 37-40. doi: 10.32839/2304-5809/2024-1-125-22.
  17. Inaugural Address by President Joseph R. Biden, Jr. (2020). Retrieved from https://ua.usembassy. gov/inaugural-address-by-president-joseph-r-biden-jr/.
  18. Kovalchuk, O. (2021). Lingua-rhetorical aspects of political speeches of modern American leaders. Current Issues of Humanities, 42(1), 189-195. doi: 10.24919/2308-4863/42-1-25.
  19. Krapyva, Y.V., & Krikun, D.A. (2019). Political speech as a type of political communication. Transcarpathian Philological Studies, 2(11), 42-45. doi: 10.32782/tps2663-4880/2019.11-2.7.
  20. Kuriata, Yu.V., & Kasatkina-Kubyshkina, O.V. (2022). Stylistic devices in political discourse. Scientific Notes of Ostroh Academy National University, Philology Series, 13(81), 27-30. doi: 10.25264/2519-2558-2022-13(81)-27-30.
  21. Kuznyetsova, G., Zinchenko, O., Snikhovska, I., Denysevych, O., & Velyka, A. (2023). Gender peculiarities of modern English-language political discourse. World Journal of English Language, 13(6), 298-302. doi: 10.5430/wjel.v13n6p298.
  22. Push Russia out of whole of Ukraine. (2022). Retrieved from https://www.bbc.com/news/uk61251698.
  23. Romadlani, M.M.I. (2021). Personal pronouns in American presidential political discourse. Indonesian Journal of EFL and Linguistics, 6(1), 201-215. doi: 10.21462/ijefl.v6i1.356.
  24. Shkvorchenko, N.M. (2020). Linguistic and gender peculiarities of English political discourse. Analele universitatii din Craiova. Seria: Stiinte filologice. Llingvistica, 1(2), 398-416.
  25. Solodka, A., & Moroz, T. (2024). Evaluative lexicon as a characteristic of modern political discourse. International Science Journal of Education & Linguistics, 3(2), 96-106. doi: 10.46299/j.isjel.20240302.11.
  26. Speech by the President of Ukraine Volodymyr Zelenskyy in the Verkhovna Rada. (2022a). Retrieved from https://www.president.gov.ua/en/news/vistup-prezidenta-ukrayinivolodimira-zelenskogo-u-verhovnij-74737.
  27. Speech by the President of Ukraine at a meeting of the UN Security Council. (2022b). Retrieved from https://www.president.gov.ua/en/news/vistup-prezidenta-ukrayini-na-zasidanni-radibezpeki-oon-74121.
  28. Tarish, A.H. (2019). US presidents’ political discourse analysis: George W. Bush and Barack Obama. A pragmatic approach. Romanian Journal of English Studies, 16(1), 128-134. doi: 10.1515/RJES-2019-0016.
  29. Taubaldiyev, M., Kulmanov, S., Amirbekova, A., Azimkhan, Y., Zhonkeshov, B., Utemissova, G., & Ospanov, Y. (2024). Terminology in political discourse as a means of language representation of the image of the country. Eurasian Journal of Applied Linguistics, 10(1), 186198. doi: 10.32601/ejal.10117.
  30. There are no signs that Putin wants to stop this war – address by the president to the defence industry forum participants. (2025). Retrieved from https://www.president.gov.ua/en/news/ nemaye-zhodnih-oznak-togo-sho-putin-hoche-zupiniti-cyu-vijnu-98609.
  31. U.S. National Security Strategy. (2022). Retrieved from https://bidenwhitehouse.archives.gov/wp-content/uploads/2022/10/Biden-Harris-Administrations-National-SecurityStrategy-10.2022.pdf.
  32. We are opening a new level of interaction between communities of Ukraine and communities of partner states – speech by Volodymyr Zelenskyy at the international summit of cities and regions in Kyiv. (2023). Retrieved from https://www.president.gov.ua/en/news/mividkrivayemo-novij-riven-vzayemodiyi-mizh-gromadami-ukray-82373.
  33. When a murderer says he wants to kill, we take that accordingly, and we will respond together with our partners – address by the president. (2025). Retrieved from https://www.president. gov.ua/en/news/koli-vbivcya-kazhe-sho-hoche-vbiti-mi-sprijmayemo-ce-vidpovi-98565.