Проблема гендерного балансу в українських ЗМІ в умовах повномасштабної війни

Олена Балалаєва
Анотація

За результатами Глобального проєкту моніторингу медіа, проблема дотримання гендерного балансу є актуальною для абсолютної більшості світових медій. Ця проблема набуває особливої гостроти для вітчизняних засобів масової інформації, які функціонують в умовах повномасштабної війни. Мета статті – проаналізувати особливості представленості жінок у контенті загальнонаціональних і гіперлокальних видань України в умовах війни. Основним методом для реалізації мети обрано порівняльний аналіз даних всеукраїнських моніторингів загальнонаціональних і гіперлокальних видань за другий квартал 2022 року. Аналіз даних показав, що результати моніторингів мають певні відмінності за кількісними та якісними показниками. Так, у загальнонаціональних медіа думки експерток цитували в 16% випадків, у гіперлокальних – в 35%; героїнь згадували у загальнонаціональних медіа у 22% випадків, у гіперлокальних – в 34%. Незважаючи на певні відмінності у даних, зумовлені різними підходами й методиками досліджень, результати обох моніторингів свідчать про гендерний дисбаланс у вітчизняних ЗМІ на користь чоловіків. Частково це є наслідком ситуації, яка протягом десятиліть складалася в українській медіагалузі і характеризується дефіцитом представленості жінок в журналістських матеріалах, особливо новинних, частково це спричинено повномасштабним вторгненням Росії та війною. Водночас вітчизняні й іноземні дослідники констатують позитивні зміни щодо руйнування гендерних стереотипів, трансформації гендерних ролей, формування нових наративів у висвітленні війни в українських медіа. Це потребує вивчення означеної проблеми та становить перспективний напрям подальших досліджень

Ключові слова

медіа; гендер; гендерна рівність; репрезентація жінок; моніторинг

ЦИТУВАТИ
Balalaieva, O. (2022). The problem of gender balance in the Ukrainian media in a full-scale war . International Journal of Philology, 13(4), 85-93. https://doi.org/10.31548/philolog13(4_1).2022.009
Використані джерела

[1] 6th Global Media Monitoring Project Report. Who makes the news?. (n.d). Retrieved from https://whomakesthenews.org/.

[2] Institute of Mass Information. (2021). When women become people for Ukrainian media. Monitoring study for the third quarter of 2021. Retrieved from https://imi.org.ua/monitorings/koly-zhinky-stanut-lyudmy-dlya-ukrayinskyh-media-monitoryngove-doslidzhennya-3-kvartal-2021-i41486.

[3] Institute of Mass Information. (2022). Gender balance and war. Monitoring study for the second quarter of 2022. Retrieved from https://imi.org.ua/monitorings/gendernyj-balans-ta-vijna-monitoryngove-doslidzhennya-za-drugyj-kvartal-2022-roku-i46126.

[4] Kassa, B., & Sarikakis, K. (2021). Shrinking communicative space for media and gender equality civil society organizations. Feminist Media Studies, 22(7), 1745-1762. doi: 10.1080/14680777.2021.1917640.

[5] Knowles, S. (2020). Women, the economy and the news: Undeserved and underrepresented?. Journalism Studies, 21(11), 1479-1495. doi: 10.1080/1461670X.2020.1762241.

[6] Macharia, S., & Mir, J.B. (2022). Global study: Gender equality and media regulation. Fojo: Linnaeus University.

[7] Orgeret, K.S., & Mutsvairo, B. (2022). Ukraine coverage shows gender roles are changing on the battlefield and in the newsroom. Retrieved from https://theconversation.com/ukraine-coverage-shows-gender-roles-are-changing-on-the-battlefield-and-in-the-newsroom-179601.

[8] Padovani, C., Ross, K., Djerf-Pierre, M., & Edström, M. (2019). Rebooting gender in communication research and practice: A translational approach. Studies in Communication Sciences, 19, 211-215.

[9] Progress on the sustainable development goals: The gender snapshot. (2022). Retrieved from https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2022/09/progress-on-the-sustainable-development-goals-the-gender-snapshot-2022.

[10] Ross, K., Bachmann, I., Cardo, V., Moorti, S., & Scarcelli, C.M. (2020). The international encyclopaedia of gender, media and communication. Wiley Blackwell: Chichester. doi: 10.1002/9781119429128.

[11] Suprun, V., Volovenko, I., Radionova, T., Muratova, O., Lakhach, T., & Melnykova-Kurhanova, O. (2022). Gender stereotypes in Ukrainian mass media and media educational tools to contain them. Postmodern Openings, 13(1), 372-387. doi: 10.18662/po/13.1/402.

[12] Vandenberghe, H. (2019). Representation of women in the news: Balancing between career and family life. Media and Communication, 7(1). doi: 10.17645/mac.v7i1.1627.

[13] Volyn Press Club. (2022). 50 hyperlocal media in Ukraine have the highest level of gender sensitivity: final results of monitoring in 2022. Retrieved from http://volynpressclub.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=1127:-50-2022-&catid=10:gendermedia&Itemid=21.

[14] Volyn Press Club. (2022). War, media and gender... How the situation in the country affects the content. Retrieved from http://volynpressclub.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=1107:-2022&catid=10:gendermedia&Itemid=21.